Η Λέσβος (Μυτιλήνη)

 ΑΝΑΤΟΛΙΚΑ

Αφετηρία μας είναι η κεντρική οδική αρτηρία του βόρειου λιμανιού (Επάνω Σκάλα). Στην διαδρομή μπορούμε να θαυμάσουμε το Κάστρο Μυτιλήνης στο βάθος, τον παλιό λιμενοβραχίονα με την ονομασία "Κούκος", το άγαλμα της Μικρασιάτισας Μάνας με την μικρή πλατεία και την παιδική χαρά.

 

Κάστρο Μυτιλήνης Άγαλμα Μκρασιάτισας μάνας

 

 

Συνεχίζοντας την πορεία μας παραθαλάσσια και αφού προσπεράσουμε την βιομηχανική ζώνη της περιοχής, συναντάμε το πρώτο παραθαλάσσιο χωριό της περιοχής, την γραφική Παναγιούδα, ενώ αν ακολουθήσουμε το δρόμο ανατολικά καταλήγουμε στο χωριό Μόρια, απ΄ όπου και σε μικρή απόσταση βρίσκεται το Ρωμαϊκό Υδραγωγείο.                  

    

Παναγιούδα

Μόρια-Ρωμαϊκό Υδραγωγείο

 

Επιστρέφοντας και πάλι στην Παναγιούδα συνεχίζουμε την πορεία μας προς τα βόρεια. Ανατολικά καταλήγουμε στο ορεινό χωριό Αφάλωνας, ενώ προσανατολιζόμενοι και πάλι προς τα βόρεια και κινούμενοι πάνω στην κεντρική οδική αρτηρία συναντάμε το χωριό Πάμφιλα, ενώ λίγο δυτικότερα βρίσκεται το ψαρολίμανο Σκάλα Παμφίλων.

 

Εκκλησία Αφάλωνα Πύργος στα Πάμφιλα

 

 

Στην συνέχεια συναντάμε την περιοχή Θερμής, η οποία περιλαμβάνει τρεις κύριες περιοχές : τους Πύργους Θερμής, την Παραλία Θερμής και την Λουτρόπολη Θερμής.           

        

Πύργοι Θερμής Σάρλιζα-Παραλία Θερμής

 

 

Ανηφορίζοντας προς τα ανατολικά, δρόμος οδηγεί προς τα γραφικά μικρά ορεινά χωριά της Πηγής και της Κώμης, ενώ δυτικά ο δρόμος μέσα από καταπράσινους ελαιώνες, μας οδηγεί στην Ιερά Μονή Αγίου Ραφαήλ.

 

Καβαλάρηδες στην Κώμη Άγιος Ραφαήλ

 

 

Επιστρέφοντας στην κεντρική παραλιακή οδική αρτηρία, αριστερά συναντάμε την πευκόφυτη περιοχή του Αγίου Γεωργίου και λίγο πιο κάτω μια υπέροχη ακτή το Πεταλίδι.

 

Παραλία Πεταλίδι Νέες Κυδωνίες

 

 

Στην συνέχεια ο κύριος δρόμος διαδοχικά, μας οδηγεί προς τα Μιστεγνά και στην Σκάλα Μιστεγνών, στις Νέες Κυδωνίες και στην Σκάλα τους. Ο δρόμος συνεχίζει παράλληλα προς την παραλία, ενώ μικρός δρόμος προς τα ανατολικά οδηγεί διαδοχικά κατ' αρχήν στην παραλία του Ασπροπόταμου και κατόπιν στον διατηρητέο οικισμό των "Τσουκαλάδων", του Αγίου Στεφάνου, ενώ ακριβώς απέναντι υπάρχουν τα μικρά ψαρονήσια Τοκμάκια.

 

Μυστεγνά Μανταμάδος-Μπναστήρι Αρχαγγέλου Μιχαήλ

 

 

Στη συνέχεια και σε μια απόσταση 6,5χλμ προσεγγίζουμε τον επόμενο προορισμό μας: την κωμόπολη Μανταμάδος, με έντονα τα στοιχεία της παράδοσης και του θρησκευτικού αισθήματος. Λίγο έξω από τον Μανταμάδο, βρίσκεται χτισμένο το Μοναστήρι του Αρχαγγέλου Μιχαήλ, ενώ σε μια απόσταση περίπου 7 χλμ προς τα δυτικά υπάρχει η παραλία Τσακμάκια. 

 

Κάπη

Κλειώ

 

 

Από τον Μανταμάδο ο δρόμος συνεχίζει βόρεια προς το ορεινό χωριό Κάπη, όπου ένας δευτερεύων μικρός δρόμος οδηγεί στην γραφική παραλία Λιμάνι, ενώ προς τα δυτικά στα γραφικά ορεινά χωριά Πελόπη και Υψηλομέτωπο. Συνεχίζοντας στην κύρια οδική αρτηρία οδηγούμαστε στο χωριό Κλειώ. Δρόμος από την Κλειώ μας οδηγεί στην γραφική παραλία Τσόνια, ενώ προχωρώντας προς τα Β.Δ. καταλήγουμε στο γραφικό χωριό Συκαμιά.

 

 

Σε μια απόσταση 2,5χλμ βρίσκεται η γραφική Σκάλα Συκαμιάς, με την εκκλησία της Παναγίας Γοργόνας χτισμένη σε βράχο. Άλλη όμορφη παραθαλάσσια περιοχή είναι το "Αμμουδέλι", ενώ δρόμος προς τα δυτικά μας οδηγεί στα ορεινά χωριά Λεπέτυμνος και Άργενος.

 

 

 

 

ΒΟΡΕΙΑ

Ο δρόμος μετά τη βορινή έξοδο της Καλλονής οδηγεί -προς τα ανατολικά και σε απόσταση 9χλμ -στο χωριό Στύψη, ενώ κατόπιν στο ορεινό χωριό Λαφιώνα. Συνεχίζοντας προς τα βόρεια -μέσα από πευκόφυτη διαδρομή- προσεγγίζουμε την μαγευτική περιοχή της Πέτρας.

 

Παραλία Πέτρας Παναγία Γλυκοφιλούσα

 

Πρόκειται για ένα γραφικό παραθαλάσσιο χωριό, σημαντικό τουριστικό θέρετρο του νησιού, χτισμένο σε μικρή πεδιάδα γύρω από βράχο, στην κορυφή του οποίου βρίσκεται χτισμένος ο ναός της Παναγίας της Γλυκοφιλούσας. Ο κεντρικός δρόμος προς τα νότια οδηγεί στην εξίσου γοητευτική αμμώδη παραλία της Ανάξου, ενώ δευτερεύων δρόμος προς τα Ν.Α. στον μικρό καταπράσινο οικισμό Πετρί.       

                  

Ο μαγευτικός Μόλυβος

 

 

Ακολουθώντας και πάλι τον κεντρικό δρόμο της Πέτρας και επιλέγοντας την βόρεια κατεύθυνση, μέσα από μια καταπληκτική διαδρομή δίπλα στις βραχώδεις ακτές, καταλήγουμε στην Μήθυμνα ή Μόλυβο, έναν από τους κύριους τουριστικούς πόλους έλξης του νησιού, καθώς πρόκειται για έναν από τους γραφικότερους και καλοδιατηρημένους Μεσαιωνικούς οικισμούς της Μεσογείου.

 

Εφταλού- Θερμά Λουτρά

 

 

 Ο δρόμος που οδηγεί στο Μεσαιωνικό Κάστρο συνεχίζει προς την παραλία της Εφταλού, μια υπέροχη ακρογιαλιά, όπου συναντάμε και τις ιαματικές πηγές της περιοχής. Τέλος, άλλος δρόμος από την Μήθυμνα, προς τα Ν.Α., οδηγεί στο ορεινό οικισμό Βαφειό, χτισμένος στις καταπράσινες πλαγιές του βουνού Λεπέτυμνος.

 

 

 

 

ΔΥΤΙΚΑ

Η διαδρομή έχει ως αφετηρία τον οδικό κόμβο της Καλλονής. Αυτή την φορά κατευθυνόμαστε προς τα Β.Δ., μέσω της βόρειας εξόδου της Καλλονής. Αρχικά συναντάμε τον ορεινό οικισμό των Δαφίων και λίγο πιο πάνω ανηφορίζοντας στην πέτρινη ράχη προς τα ανατολικά τη Μονή Λειμώνος. Συνεχίζοντας την ανάβασή μας σε τούτο τον βραχότοπο, συναντάμε τον πρώτο οικισμό της περιοχής, τη Φίλια, ενώ προς τα βόρεια, ο δρόμος οδηγεί στο ορεινό χωριό Σκουτάρο και προς τα νότια στον ορεινό επίσης οικισμό της Ανεμότιας. Από εκεί ο δρόμος συνεχίζει προς το Σκαλοχώρι, ενώ άλλος μικρός δρόμος προς τα νότια, μας οδηγεί στην θάλασσα, στην θέση Καλό Λιμάνι.

 

Πλατεία στα Δάφια Μονή Λειμώνος

 

 

Επιστρέφοντας και πάλι στο Σκαλοχώρι και συνεχίζοντας την πορεία μας προς τα δυτικά συναντάμε τη Μονή Περιβολής - ένας  μικρός παράδεισος πράσινου και νερού, σε πλήρη αντίφαση με την τραχύτητα του υπόλοιπου τόπου. Συνεχίζοντας και πάλι την πορεία στην κεντρική αρτηρία, ο δρόμος μας προσπερνά το ορεινό χωριό Βατούσα- η οποία ενώνεται μέσω αγροτικού δρόμου προς τα νότια με τους επίσης ορεινούς οικισμούς της Πτερούντας, Χυδήρων και Ρεύματος- ενώ καταλήγει στην Άντισσα, κωμόπολη με έντονα στοιχεία της Λεσβιακής παράδοσης. Οι κοντινές παραθαλάσσιες περιοχές με πρόσβαση από την ευρύτερη περιοχή της Άντισσας προς το Βορρά είναι ο Γαβαθάς, ο "Κάμπος" και ανατολικότερα, τα παραθαλάσσια Λάψαρνα. Στην έξοδο της Άντισσας, ο κύριος δρόμος διακλαδίζεται προς τα ανατολικά με κατάληξη στο Σίγρι ή προς τα νότια με κατάληξη στην περιοχή Ερεσού. 

 

Μονή Υψηλού

 

 

Ακολουθώντας την ανατολική διακλάδωση αρχικά συναντάμε την Μονή Υψηλού, χτισμένη στην κορυφή του βουνού Όρδυμνος. Στα μισά της διαδρομής, ο δρόμος προς τα ανατολικά μας οδηγεί στο παγκοσμίως γνωστό Απολιθωμένο Δάσος - ένα από τα αρχαιότερα Μουσεία της Φύσης, πόλος έλξης παγκόσμιου ενδιαφέροντος. Στην περιοχή, επίσης, υπάρχει το υπερσύγχρονο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας- Απολιθωμένου Δάσους καθώς και οργανωμένο υπαίθριο Γεωλογικό Πάρκο. 

 

Απολιθωμένο δάσος Μουσείο Φυσικής Ιστορίας

 

 

Ο περαιτέρω δρόμος καταλήγει στο Σίγρι, γραφικός οικισμός ψαράδων. Απέναντι από το Σίγρι υπάρχει η γραφική νησίδα Νησιώπη, ενώ η ενδιάμεση υποθαλάσσια περιοχή είναι διάσπαρτη από απολιθώματα. Επιστρέφοντας και πάλι στην κύρια διασταύρωση, επιλέγουμε αυτή την φορά τον δρόμο προς το νότο. Βρισκόμενοι κοντά στην περιοχή της Ερεσού, συναντάμε την Μονή Πυθαρίου, ενώ στη συνέχεια της καθοδικής μας πορείας συναντάμε την κωμόπολη Ερεσσός.

 

Σίγρι Σκάλα Ερεσσού

 

Τρία χιλιόμετρα νοτιότερα καταλήγουμε στην Σκάλα Ερεσού - σημαντικό παραθεριστικό θέρετρο επίσης του νησιού.  Η περιοχή είναι διάσπαρτη από υπολείμματα των Αρχαίων, Ρωμαϊκών και Μεσαιωνικών χρόνων, ενώ τα απολιθώματα συμπληρώνουν την μαγεία του τόπου. Συνεχίζοντας ανατολικά από την Σκάλα Ερεσού, ο δρόμος μας οδηγεί στο ορεινό χωριό Μεσότοπο, ενώ ένας δευτερεύων δρόμος προς τα νότια καταλήγει στον όρμο του Ταβαρίου.

 

Μεσότοπος

 

Επιστρέφοντας στον Μεσότοπο και συνεχίζοντας την πορεία μας προς τα ανατολικά, καταλήγουμε στο ορεινό χωριό Άγρα, ενώ ο δρόμος από εκεί προς τα νότια, μας οδηγεί στις παραθαλάσσιες θέσεις Μάκαρα και Αποθήκα, τα νοτιότερα σημεία της εισόδου του Κόλπου Καλλονής. Η διαδρομή συνεχίζεται παραθαλάσσια και προς τα δυτικά συναντάμε το ορεινό χωριό Παράκοιλα, ενώ συνεχίζοντας παραλιακά συναντάμε την Σκάλα Παρακοίλων. Συνεχίζοντας προς τα Ν.Α. επιστρέφουμε στην Σκάλα Καλλονής.

 

 

ΝΟΤΙΑ

Συμπεριλαμβάνεται η γεωγραφική έκταση, που οριοθετείται από τα δυτικά παράλια του Κόλπου της Γέρας και τα ανατολικά του Κόλπου Καλλονής. Και πάλι αφετηρία μας η πόλη της Μυτιλήνης, με τη διαφορά ότι επιλέγουμε την ανατολική έξοδο της πόλης. Ο δρόμος απλώνεται μέσα από ελαιόφυτη περιοχή, ενώ η πρώτη διασταύρωση προς τα δυτικά της οδικής αρτηρίας μας οδηγεί στους μικρούς οικισμούς Αλυφαντά, Πυργί και Κέδρο.

 

Κόλπος Γέρας Κόλπος Γέρας-Παραλία Ευρειακής
 

 

Πλατεία Παπάδου Πλακάδος

 

 

Χαρακτηριστικές είναι οι εγκαταστάσεις των ιαματικών πηγών "Θέρμα Γέρας" βρισκόμενες σε παραθαλάσσια τοποθεσία, καθώς και πιο κάτω προς τα δυτικά της διαδρομής, τα παλιά βιομηχανικά κτίρια χτισμένα τον 18ο και 19ο αιώνα (ελαιοτριβεία, αποθήκες), περίοδος που η περιοχή γνώριζε μέρες οικονομικής ευημερίας. Κατεβαίνοντας προς τα δυτικά παράλια του Κόλπου συναντάμε γραφικά χωριά και παραθαλάσσιους οικισμούς : Ντίπι, Πηγαδάκια,  Κάτω Τρίτος, Μυχού, Παλαιόκηπος, Πλακάδος, Πέραμα.

 

Γέρα - Κτίριο Δήμου Πέραμα

 

 

Ο κύριος δρόμος, στην συνέχεια, από τον Πλακάδο οδηγεί στον Παπάδο, ενώ λίγο πιο κάτω στην πορεία μας συναντάμε τον Μεσαγρό και τον Σκόπελο, εξίσου γραφικά ορεινά χωριά. Η κύρια οδική αρτηρία από τον Παπάδο συνεχίζει μέσα από ορεινή διαδρομή.

 


Πλωμάρι

 

Ο δρόμος προς τα νότια μας οδηγεί στην παραθαλάσσια περιοχή Τάρτι, ενώ η κύρια οδική αρτηρία προς το Πλωμάρι μας οδηγεί στα ορεινά χωριά Τρύγωνα και Πλαγιά χτισμένα αμφιθεατρικά μέσα σε ελαιώνες. Κατόπιν μετά από μια διαδρομή μέσα από πευκοδάσος, κινούμενοι προς τα νότια στην παρακαμπτήριο οδική αρτηρία, προσεγγίζουμε την μαγευτική παραλία του Αγίου Ισιδώρου. Επιστρέφοντας και πάλι στην κύρια οδική αρτηρία και κινούμενοι μέσα από μια καταπληκτική πανδαισία από πλούσια δενδρώδη βλάστηση και νερά καταλήγουμε δυτικά προς την κωμόπολη Πλωμάρι, με έντονα παραδοσιακά στοιχεία και φυσικές ομορφιές.

 

Άγιος Ισίδωρος Παραλία Μελίντα

 

 

 Περίπου 10χλμ. ψηλότερα από το Πλωμάρι βρίσκεται το Μεγαλοχώρι, ενώ εξίσου ενδιαφέρον οικισμός της ευρύτερης περιοχής είναι και το ορεινό Παλαιοχώρι. Προς τα δυτικά η παραλία της Μελίντα προσφέρεται για  κολύμπι. Επιστρέφοντας στο Παλαιοχώρι και συνεχίζοντας προς τα Β.Α. ο δρόμος μας οδηγεί στο ορεινό χωριό Ακράσι, από όπου υπάρχει πρόσβαση προς τα νότια στο μικρό χωριό Δρώτας και λίγο πιο νότια στην παραλία της Παναγίας Κρυφτής.

 

Βατερά

 

Επιστρέφοντας στο Ακράσι συνεχίζουμε το οδοιπορικό μας προς το Βορρά. Η διασταύρωση προς το νότο μας οδηγεί προς τα χωριά Αμπελικό, Σταυρό και Κάτω Σταυρό διαδοχικά, ώσπου προσεγγίζουμε τα Βατερά, παραθαλάσσιο τουριστικό θέρετρο καταπληκτικής ομορφιάς, που διαθέτει μια από τις μεγαλύτερες και καθαρότερες αμμώδεις παραλίες της Μεσογείου.  Συνεχίζοντας από την κεντρική αρτηρία των Βατερών, προσπερνάμε προς τα βόρεια το χωριό Βρίσα, ενώ συνεχίζοντας, βρισκόμενοι πάντα πάνω στην κύρια οδική αρτηρία, συναντάμε τις ιαματικές πηγές του Δήμου Πολιχνίτου και λίγο μετά την κωμόπολη του Πολιχνίτου, σημαντικό επίσης παραθεριστικό θέρετρο της περιοχής. Σε μια απόσταση 4 χλμ Β.Δ. καταλήγουμε στην Σκάλα Πολιχνίτου με το γραφικό λιμάνι και πολλές ψαροταβέρνες. Ο ίδιος δρόμος προς τα δυτικά, μας οδηγεί στην παραθαλάσσια περιοχή της Νυφίδας.


   

Πολιχνίτος Νιφίδα

 

Επιστρέφοντας στον Πολιχνίτο και ακολουθώντας τον κύριο δρόμο προς τα ανατολικά προσεγγίζουμε το χωριό Λισβόρι, ενώ δευτερεύων δρόμος μας οδηγεί στις Θερμοπηγές Λισβορίου, στο ψαροχώρι Σκαμούδι και στις Αλυκές της περιοχής αντίστοιχα. Συνεχίζοντας με αφετηρία το Λισβόρι, ο κύριος δρόμος μας οδηγεί στο χωριό Βασιλικά, ενώ μεταξύ των Βασιλικών και του Πολιχνίτου υπάρχει το Μοναστήρι Δαμανδρίου. Ακολουθώντας τον κύριο δρόμο από τα Βασιλικά και κατευθυνόμενοι προς τα Β.Δ., προσεγγίζουμε την περιοχή της Αχλαδερής.      

   

Αγιάσσος Παναγία Αγιάσσου

 

Επιστρέφοντας και πάλι προς την νότια κεντρική αρτηρία και προχωρώντας προς τα ανατολικά, μέσα από μια ανηφορική διαδρομή στις πλαγιές του βουνού Όλυμπος οδηγούμαστε στην κωμόπολη της Αγιάσου, μια από τις γραφικότερες κωμοπόλεις του νησιού και με πυρήνα τον Ιερό Ναό της Παναγίας της Βρεφοκρατούσας. Κατηφορίζοντας από τις πλαγιές του Ολύμπου συναντάμε την τοποθεσία Καρήνη, με τα τεράστια πλατάνια και τις νεροπηγές, ενώ συνεχίζοντας προς τα Ν.Α. συναντάμε διασταύρωση που μας οδηγεί και πάλι μέσω ανηφορικού δρόμου στο ορεινό χωριό Ασώματος. Λίγο πιο κάτω τα Κεραμιά, η κατάφυτη τοποθεσία Άγιοι Ανάργυροι και τα χωριά Ίππειος, Συκούντα, συμπληρώνουν την διαδρομή μας.

 

Επαναπροσανατολιζόμενοι και πάλι στην κεντρική οδική αρτηρία, η διαδρομή μας συνεχίζει παράλληλα στον Κόλπο της Γέρας. Πρόκειται για μια διαδρομή με κυρίαρχα χρώματα το πράσινο των ελαιώνων και το γαλάζιο της θάλασσας.

 

ΚΕΝΤΡΟ

Και πάλι η διαδρομή μας έχει αφετηρία την Μυτιλήνη. Ακολουθώντας την δυτική έξοδο της πόλης, μέσω της εθνικής οδού στο 16ο Km φθάνουμε στο χωριό Λάμπου Μύλοι, χτισμένο στους πρόποδες καταπράσινης δασικής έκτασης. Προς την έξοδό του δάσους, προς τα ανατολικά, συναντάμε τον αρχαίο ναό των Μέσσων. Μετά το πέρας του δάσους, το φυσικό τοπίο αλλάζει : η περιοχή από πευκόφυτη μετατρέπεται σε έναν απέραντο ελαιώνα  προς τα ανατολικά, ενώ ταυτόχρονα προς τα δυτικά κυριαρχεί το απέραντο γαλάζιο του Κόλπου της Καλλονής και το λευκό χρώμα των αλυκών της περιοχής, που συνολικά σχηματίζουν τον ομώνυμο Υγροβιότοπο Καλλονής.

 

Ιερό Μέσσων Υγροβιότοπος Καλλονής

 

Φθάνοντας στην μοναδική διασταύρωση της περιοχής, προς τα ανατολικά ο δρόμος μας οδηγεί στην γραφική κωμόπολη της Αγίας Παρασκευής, όπου κι εδώ αναβιώνονται ακόμη και σήμερα έθιμα και παραδόσεις με ρίζες χαμένες στην αρχαιότητα. Προς τα ανατολικά της κωμόπολης συναντάμε το γραφικό ορεινό της Νάπης, ενώ επιστρέφοντας στην διασταύρωση, που μας οδήγησε στην Αγία Παρασκευή και συνεχίζοντας τη διαδρομή μας προς τα βόρεια, προσεγγίζουμε τον γραφικό οικισμό Αρίσβη, ενώ σε μικρή απόσταση από εδώ, συναντάμε την μεγαλύτερη κωμόπολη του νησιού την Καλλονή.           

               

Αγία Παρασκευή Παραλιά Καλλονής

 

 

Είναι ο οδικός κόμβος που μας οδηγεί προς τη βόρεια και δυτική Λέσβο. Η Καλλονή είναι χτισμένη στην μεγαλύτερη πεδιάδα του νησιού, με έντονη εμπορική και πολιτιστική δραστηριότητα, ενώ σε μια απόσταση 4χλμ. μέσα από γραφικούς οικισμούς των Αριανών, Κεραμίου και Παπιανών καταλήγουμε στην Σκάλα Καλλονής, τουριστικό θέρετρο και επίνειο της γύρω περιοχής.

 

Παναγία Μυρσινιώτισσα Παναγία Μυρσινιώτισσα

 

 

Σε μικρή απόσταση από την Καλλονή, προς τα βόρεια, υπάρχει η Βυζαντινή Μονή της Παναγίας Μυρσινιώτισσας.