Η Πέτρα της Λέσβου

 

 

ΔΗΜΟΣ ΠΕΤΡΑΣ

 

 

Ευρίσκεται στο Β.Δ τμήμα του νησιού και προήλθε από την συνένωση των κοινοτήτων Πέτρας - Λαφιώνας - Σκουτάρου - Στύψης - Υψηλομέτωπου και των τουριστικών οικισμών Ανάξου και Πετρί. Απέχει περίπου 55 km από τη Μυτιλήνη.  Παραλιακό χωριό η Πέτρα χτισμένο σ’ ένα καταπράσινο κάμπο, που η παράδοση τον θέλει ως το αγκυροβόλι του Αχιλλέα στον Τρωικό πόλεμο. Διαθέτει πλατιά αμμουδιά και από ψηλά φαντάζει μέσα στους καταπράσινους κάμπους και την ανοιχτή θάλασσα, με τον περίεργο ψηλό βράχο που επάνω του κυριολεκτικά λάμπει το εκκλησάκι της Παναγίας της Γλυκοφιλούσας.

 

 

 Η βασιλική εορτή του χωριού είναι στις 15 Αυγούστου κάθε χρόνο, ημέρα εορτής της Μεγαλόχαρης Παναγίας. Αυτή τη μέρα είναι το κεντρικό γεγονός τουλάχιστον για όλο το Β.Α τμήμα της Λέσβου. Αλλά και από κάθε μέρος του νησιού έρχονται Χριστιανοί να προσκυνήσουν τη Μεγαλόχαρη ή να εκπληρώσουν το τάμα τους προς αυτή. Η μέρα αυτή γιορτάζεται με λαϊκούς χορούς και τραγούδια στη κεντρική πλατεία του χωριού ενώ διασκεδάζουν όλοι οι πολίτες.

 

 

Τα τελευταία χρόνια εξελίχθηκε σε σύγχρονο τουριστικό θέρετρο. Εδώ παρατηρείται πολλή μεγάλη κίνηση το καλοκαίρι και αποτελεί το «κέντρο διασκέδασης» με πολλά μπαρ, ταβέρνες και εστιατόρια. Εδώ θα βρείτε ταχυδρομείο, ΟΤΕ, τράπεζες, αγροτικό ιατρείο, κτηνιατρείο, ενοικιαζόμενα αυτοκίνητα και ποδήλατα. Ακριβώς απέναντι από την παραλία βρίσκονται τρία ακατοίκητα νησάκια, το μεγαλύτερο από τα οποία είναι ο ’η-Γιώργης.

 



Καΐκια και βάρκες που φεύγουν από το λιμάνι ή το κεφαλόσκαλο της Πέτρας πηγαίνουν απέναντι σε τακτά δρομολόγια. Μπορείτε να οργανώσετε εκδρομές και να διανυκτερεύσετε φροντίζοντας για έναν ύπνο στην ύπαιθρο.

 

 

 

Τα σπίτια στη Πέτρα είναι χτισμένα τα περισσότερα με πέτρα και κεραμοσκεπή. Στις αρχές του περασμένου αιώνα τα σπίτια των ευπόρων κατοίκων ήταν δίπατα (ισόγειο και πρώτο πάτωμα) όπου το ισόγειο ήταν κατασκευασμένο μόνο από πέτρα και χωρίς παράθυρα. Το πρώτο πάτωμα ήταν ξύλινο από τις τρεις πλευρές και με εξώστες (τα λεγόμενα σαχνισίνια). Το ισόγειο αποτελείτο από μία μεγάλη αυλή στρωμένη με μαλτέζικα, καθώς και από μία μεγάλη αποθήκη.

 

 

 

Είναι η πατρίδα πολλών προσωπικοτήτων της τέχνης και των γραμμάτων όπως είναι ο Νεοκλής Καζάζης, ο Θρασύβουλος Σταύρου, ο Κ. Φριλίγκος, ο Ορέστης Κανέλλης και πολλοί άλλοι. Ο τόπος τούτος φαίνεται να ήταν κατοικημένος από τους αρχαίους χρόνους, γεγονός που αποδεικνύεται από τους αρχαίους τάφους (Ελληνικούς) που βρέθηκαν στη θέση Κεραμιδαριά 600 μέτρα έξω από το χωριό.

 



Βρέθηκαν επίσης νομίσματα Ρωμαϊκής εποχής, Βυζαντινά ανάγλυφα, εντοιχισμένος δικέφαλος αετός εις τον περίβολο της Παναγίας και τοιχογραφίες του 16ου μ.Χ. αιώνα στο ναό του Αγίου Νικολάου. Η Πέτρα κατά το 17ο αιώνα βρισκόταν σε μεγάλη εμπορική και πολιτιστική ακμή και έτσι προκάλεσε το αρπακτικό ενδιαφέρον του γάλλου κουρσάρου Ούγου Ντε Κρεβελλιέ (Hugus de Crevellier) που στα 1675 τρομοκρατεί το Αιγαίο. Μία νύχτα του Μάρτη του ίδιου χρόνου καταλαμβάνει μαζί με άλλους 800 κουρσάρους το χωριό.

 

 

 

Αφού το λεηλάτησε, πήρε μαζί του και 500 πετριανούς σκλάβους. Πάντως αξίζει να σημειωθεί, ότι από την λεηλασία διεσώθη ο Ναός της Παναγίας, καθώς και οι υπόλοιπες εκκλησίες της Πέτρας, ίσως επειδή οι κουρσάροι ήταν Χριστιανοί. Βέβαια η Πέτρα όπως όλο το νησί, γνώρισε την τουρκική σκλαβιά. Στις 4 Δεκεμβρίου 1912 ο στρατός των τριών ελληνικών πλοίων Αθήναι, Μυκάλη και Εσπερίς σε συντονισμό με τα Ελληνικά στρατεύματα της Μυτιλήνης, απελευθέρωσαν τη Πέτρα και εξουδετέρωσαν τις δυνάμεις των Τούρκων στο ύψωμα Κλαπάδος (680 μέτρα).

Επικεφαλίς των τριών πολεμικών που αγκυροβόλησαν στη Πέτρα ήταν ο Ναύαρχος Κουντουριώτης. Η παράδοση των τουρκικών δυνάμεων έγινε άνευ όρων το πρωί της 8ης Δεκεμβρίου 1912.

 

ΑΝΑΞΟΣ-ΣΚΟΥΤΑΡΟΣ

 

 

Από την Πέτρα μπορείτε να επισκεφθείτε τα γύρω χωριά και τους οικισμούς που ξεχωρίζουν για την γραφικότητά τους. Αν προτιμάτε να κολυμπήσετε σε μια εξίσου όμορφη παραλία με αυτή της Πέτρας και να φάτε σε παραδοσιακά ταβερνάκια δεν έχετε παρά να διανύσετε 2χλμ. μέχρι την ’ναξο. Αν πάλι προτιμάτε τις παρθένες παραλίες θα πάτε άλλα 3,5χλμ. από την ’ναξο στη Μικρή Τσιχράντα (Αμπέλια). Λίγο πιο μακριά θα συναντήσετε το χωριό Σκουτάρος (7χλμ από την Πέτρα) χτισμένο σε μια καταπράσινη πλαγιά.

 

ΛΑΦΙΩΝΑΣ

 

 

Το χωριό Λαφιώνας βρίσκεται ΝΔ της Πέτρας σε απόσταση 5χλμ. Είναι ένας γραφικός οικισμός με φανταστική θέα προς την Πέτρα και το Μόλυβο, με τα καφενεδάκια του και τις όμορφες εξοχές του. Το καλοκαίρι λειτουργεί το ΄΄Λαογραφικό Μουσείο΄΄ στο Δημοτικό Σχολείο με αντικείμενα που δανείζουν οι ίδιοι οι κάτοικοι και που θυμίζουν παλαιότερες εποχές.

Aπό πληροφορίες που μεταφέρονται από γενιά σε γενιά, το χωριό πρέπει πάντως να έχει χτιστεί πριν περίπου 400 χρόνια (εποχή της ενετοκρατίας και των πειρατών), διότι λέγεται πως όταν οι κάτοικοι πληροφορούνταν επιδρομές πειρατών εγκατέλειπαν το χωριό και έβρισκαν καταφύγιο στο δάσος. Στο χωριό υπάρχει και ο ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, ρυθμού βασιλικής. Ανεγέρθη το 1807 και ανακαινίσθηκε το 1920. Το τέμπλο του ναού είναι από κυπαρισσένιο ξύλο, το οποίο προμηθεύτηκαν οι κάτοικοι από ένα ιστιοφόρο που μετέφερε ξυλεία στη Σμύρνη και που όμως λόγο κακοκαιρίας αγκυροβόλησε στην Πέτρα.

Οι κάτοικοι της Λαφιώνας το αγόρασαν τότε αντί 300 χρυσών λιρών. Τέτοια τέμπλα υπάρχουν μόνο τρία στη Λέσβο. Στην αγροτική θέση Τεκές και σε απόσταση τριών χιλιομέτρων από την Κοινότητα, βρίσκεται η πρώτη στη Λέσβο Ιερά Μονή του Αγίου Αλεξάνδρου, Πρώτου Επισκόπου Μηθύμνης που χτίστηκε το 325 μ.Χ. Ο ’γιος Αλέξανδρος έλαβε μέρος στην Α’ Οικουμενική Σύνοδο της Νικαίας. Ο ναός είναι παλαιοχριστιανικής βασιλικής και μεταξύ των διαφόρων ευρημάτων, σώζεται ακόμα και σήμερα το λίθινο χαραγμένο μνημείο που φιλοξένησε το σκήνωμα του Αγίου Αλεξάνδρου.

 

ΣΤΥΨΗ-ΠΕΤΡΙ

 

 

Στον Δήμο Πέτρας θα συναντήσουμε στη δυτική πλαγιά του όρους Λεπέτυμνος το χωριό Στύψη, χαρακτηριστικό δείγμα ορεινού γραφικού οικισμού. Στη θέση ΄΄καστρέλι΄΄ δε, σώζονται ερείπια μικρού μεσαιωνικού κάστρου.

Την πανοραμική άποψη όλης της περιοχής της Πέτρας θα απολαύσετε από το Πετρί, τον μικρό οικισμό του Δήμου που βρίσκεται ανατολικά, χωμένο στις καρυδιές και στις λεύκες. Το καλοκαίρι το Πετρί γίνεται ένα διεθνές ΄΄στέκι΄΄. Το μοναδικό καφενείο που λειτουργεί, εκτός των παραδοσιακών μεζέδων, προσφέρει - κατά παραγγελία - και ΄΄κόκορα αλανιάρη΄΄. Το Πετρί είναι σε απόσταση 2,5χλμ. από την Πέτρα και αξίζει να πάτε με τα πόδια το απόγευμα, για ν' απολαύσετε ένα μαγευτικό ηλιοβασίλεμα. Αν είστε λάτρης της παράδοσης δεν θα παραλείψετε να επισκεφθείτε τους νερόμυλους στην περιοχή Λιγώνα Β.Α της Πέτρας και σε απόσταση 2χλμ. Σώζονται ακόμη τα αυλάκια και τα κανάλια που μετέφεραν το νερό του πλατανοσκέπαστου ποταμού στους μύλους, με την αξιοπρόσεκτη αρχιτεκτονική. Φροντίστε να έχετε μαζί σας νερό και φαγητό.